Covid-19 – Het nieuwe normaal

Welkom in het tijdperk van omscholing en de digitale werkplek

De Belgische economie kreeg een stevige dreun en dat heeft nefaste gevolgen voor de arbeidsmarkt. Professor Stijn Baert ziet ook opportuniteiten voor bedrijven die gaan voor het tijdperk van de digitale werkplek.

“Het is belangrijker de gevolgen van deze crisis voor te bereiden dan deze proberen te voorspellen”, legt professor Stijn Baert, lid van het Vlaamse relancecomité, uit. “Als de overheid erin slaagt om via gerichte investeringen bedrijven in moeilijkheden boven water te houden, zal het aantal bijkomende werkzoekenden gedrukt kunnen worden. Wordt er minder adequaat ingegrepen, bijvoorbeeld door het federale beleid van cheques uitdelen verder te zetten, dan vrees ik voor zwaardere repercussies op de werkloosheidscijfers. Maar sowieso wordt deze crisis geen cadeau voor de arbeidsmarkt.”

Rollen op de arbeidsmarkt opnieuw omgedraaid

“Op korte- en middellange termijn vermoed ik dat de machtsverhoudingen op de arbeidsmarkt zullen wijzigen in het nadeel van de werknemers. We komen uit een periode van schaarste op de arbeidsmarkt, met veel vacatures en weinig werkzoekenden die hiervoor concurreerden, wat dan weer de positie van de werknemer versterkte. Dit zal veranderen waardoor de werknemer veel minder eisen zal kunnen stellen dan vroeger het geval was.”

Stijn Baert

Professor Stijn Baert werkt sinds 2015 fulltime als arbeidseconoom aan de UGent. Daarnaast is hij als hoogleraar ook verbonden aan de Universiteit Antwerpen, l’Université catholique de Louvain, the Global Labor Organization (GLO), IMISCOE en the Institute of Labor Economics (IZA). Stijn behaalde in 2006 een master computerwetenschappen aan de UGent en in 2008 een master economische wetenschappen.


“Meer dan vandaag het geval is, wordt omscholing en het volgen van opleidingen het nieuwe normaal.”

Stijn Baert

Telewerk in een stroomversnelling

“Een ander belangrijk gevolg van deze bewogen periode is de plaats die telewerk zal behouden. Werknemers zijn er doorgaans erg enthousiast over. Het levert hen minder stress op, verbetert hun work/life-balance, ze werken meer gefocust, en dergelijke. Je ziet ook dat heel wat bedrijven op heel korte termijn de investeringen hebben gedaan die dit telewerk voor een grote groep mogelijk heeft gemaakt. In andere omstandigheden zou dit geleidelijk zijn aangepakt, waardoor het ook gespreid zou worden over verschillende jaren. Dat de crisis dit in een stroomversnelling heeft doen belanden, is dan toch een positief effect.”

Tal van voordelen bij telewerk

“En vergeet ook niet de tal van andere indirecte voordelen van telewerk. Het vergt minder verplaatsingen, wat beter is voor het milieu maar ook de kosten van de werkgevers kan drukken. Er moet ook minder kantooroppervlakte voorzien worden, wat ook een besparing is. Ik denk dat we echt het tijdperk van de 'digital workplace' hebben betreden: tijd- en plaatsongebonden kunnen werken dankzij de mogelijkheden die de technologie ons biedt.”

Omscholing en opleiding worden nieuwe normaal

“Een derde, grote verandering die ik zie, is de realiteit dat we onszelf opnieuw zullen moeten heruitvinden. Meer dan vandaag het geval is, wordt omscholing en het volgen van opleidingen het nieuwe normaal. Dit vergt een aanzienlijke wijziging in onze arbeidscultuur. Elk jaar organiseert Eurostat een bevraging waarin gepolst wordt hoeveel werknemers tijdens de vier weken die aan het onderzoek vooraf gaan een opleiding gevolgd hebben. Bij ons antwoordt 8% positief, in de Scandinavische landen loopt dat op tot 20 en zelfs 30%. Deze cijfers maken duidelijk hoe groot het potentieel wel is.”